टाकाऊ प्लास्टिकपासून इंधन; गोव्यातील विद्यार्थ्यांचा अनोखा उपक्रम

'एमईए'च्या एनर्जी इनोव्हेशन हब्स हॅकेथॉनमध्ये जगभरातील स्पर्धकांंमधून पहिल्या 15 कल्पनांमध्ये प्रकल्पाची निवड

Goan Varta Live | प्रतिनिधी

पणजीः इंधनाचे दर गगनाला भिडलेत आणि कचऱ्याचा त्रासही वाढतोय. त्यामुळे पाद्रे कॉन्सिकाओ कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग गोवा (पीसीसीई) मधील मेकॅनिकल इंजिनिअरिंग कॉलेजच्या अंतिम वर्षातील पाच विद्यार्थ्यांच्या गटाने या समस्येवर काम करताना उपाय शोधून काढलाय. प्लास्टिक कचऱ्यापासून इंधन तयार करण्याची किमया त्यांनी करून दाखवलीये. संयुक्त अरब अमिरातीच्या (यूएई) शारजा येथे नुकत्याच झालेल्या मध्यपूर्व आणि आफ्रिकेच्या (एमईए) एनर्जी इनोव्हेशन हब्स हॅकेथॉन येथे जगभरातील स्पर्धकांच्या कल्पनांमध्ये ‘वेस्ट प्लास्टिक पायरोलिसिस’ नावाच्या त्यांच्या सुसंशोधन केलेल्या प्रकल्पाची पहिल्या १५ कल्पनांमध्ये निवड करण्यात आलीये. गोव्यासाठी ही निश्चितच अभिमानाची आणि आनंदाची अशीच गोष्ट आहे.

हेही वाचाः बार्देशचे उपजिल्हाधिकारी कपिल फडते यांची अचानक बदली

‘पीसीसीई’ने केलं गोव्याचं प्रतिनिधीत्व

विद्यार्थ्यांनी यापूर्वी हॅकेथॉन येथे आपली कल्पना सादर केली होती ज्यानंतर त्यांनी प्रकल्पाच्या कल्पनेचे व्यवसाय मॉडेलमध्ये रूपांतर करण्याचा ३ दिवसांचा मार्गदर्शन कार्यक्रम पूर्ण केला होता. गोवा विद्यापीठाच्या बॅनरखाली भारताचं प्रतिनिधित्व करणारे हे विद्यार्थी भारतस्थित विद्यापीठांमधील इतर विद्यार्थ्यांमधील एक होते, ज्यांनी या जागतिक कार्यक्रमाच्या अंतिम फेरीत देशाचं प्रतिनिधित्वही केलं होतं. मलेशिया, संयुक्त अरब अमिराती, मोरोक्को आणि मेक्सिको सारख्या देशांच्या विद्यापीठांचे प्रतिनिधित्व करणारे विद्यार्थीही या स्पर्धेत होते. शाश्वत आणि स्वच्छ पर्यावरणावरील त्यांच्या प्रकल्पाला आंतरराष्ट्रीय मान्यता मिळाल्यामुळे पाद्रे कॉन्सिकाओ कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग गोवा ही संस्था आणि गोवा राज्य नक्कीच गौरवलं गेलंय.

हेही वाचाः भाजप-काँग्रेसची राजकीय टोलेबाजी

5 विद्यार्थ्यांचा संयुक्त प्रकल्प

प्रलेश किर्लोस्कर, रोशन नाईक, युवराज घोरपडे, मयुरेश नाईक आणि स्पर्श नाईक या पाच विद्यार्थ्यांना त्यांच्या विभागाचे सहाय्यक प्राध्यापक मोहनिश बोरकर यांनी मार्गदर्शन केलं. त्यांना यापूर्वी गोवा स्टेट इनोव्हेशन कौन्सिलकडून (जीएसएनसी) प्रतिष्ठित प्रोटोटाइप फंडिंग मिळाले होतं. कारण प्रदूषणावर उपचार करण्याचा त्यांचा प्रकल्प आशादायक मानला जात होता.

हेही वाचाः निवृत्त खलाशांसाठी गोवा सरकारची नवी पेन्शन योजना

डिझेलशी जवळचं साम्य असणारं इंधन

लिक्विड इंधन तयार करण्यासाठी त्यातील हवा काढून कचरा प्लास्टिक गरम केलं जातं, जे ऑटोमोटिव्ह उद्योगात त्याचे अनुप्रयोग शोधू शकतं. जागतिक प्लास्टिक प्रदूषण आणि इंधन संकट तसंच सध्या वापरल्या जाणाऱ्या डिझेल इंधनाची जागा घेण्याची क्षमता विद्यार्थ्यांना या संदर्भात विचार करण्यास प्रवृत्त करते. डिझेलशी जवळचं साम्य असणारं पायरोलिसिसद्वारे मिळणारं हे बहुइंधन वायू, द्रव आणि घन चार या तीन टप्प्यांमध्ये आहे. याचा रूपांतरण दर ८० टक्क्यांपर्यंत आहे जी या तंत्राचा अभ्यास आणि प्रभुत्व करण्याची गरज बळकट करते, अशी माहिती प्रा. बोरकरांनी दिली.

हेही वाचाः CRIME | जन्मठेपेची शिक्षा रद्द; 10 वर्षांचा सश्रम कारावासाची शिक्षा

स्थानिक पातळीवर प्रकल्प राबवण्यास विद्यार्थी उत्सुक

स्थानिक पातळीवर पॉलिफ्युएल तयार करण्यासाठी कचरा प्लास्टिकचं मोठ्या प्रमाणात रूपांतर करून हा प्रकल्प मोठ्या प्रमाणावर सुरू करण्यास विद्यार्थी आता उत्सुक आहेत. महानगरपालिका, नगरपरिषदा आणि ग्रामपंचायती यांच्याद्वारे पायरोलिसिस अणुभट्ट्या उभारल्यास स्थानिक पातळीवरील कचरा व्यवस्थापनाला मदत होईल. या कामगिरीला जनतेकडून मिळालेल्या प्रतिसादाबद्दल बोलताना विद्यार्थी गटाचा प्रमुख रोशन नाईक म्हणाला की, या प्रकल्पाला मिळणारा प्रतिसाद पाहुन उत्सुकता वाढलीये. आम्हाला खूप छान वाटतंय. या लॉकडाऊनदरम्यान सखोल संशोधन करायला वेळ बराच मिळाला. महाविद्यालयानेही उत्पादनासाठी नवीन उपकरणे विकत घेतली आहेत आणि ते वापरण्याची आणि बाजारात वापरले जाऊ शकणारे उत्पादन तयार करण्याची आशा आहे.

हेही वाचाः तब्बल 43 वेळा कोरोना पॉझिटिव्ह आलेत ‘हे’ आजोबा !

प्लास्टिक कचरा समस्या कमी करताना व्यवहार्य दृष्टीकोन स्थापित करण्याचं काम

माती आणि हवेवर प्रतिकूल परिणाम करणाऱ्या लँडफिलिंग आणि इन्सिनरेशन सारख्या मानवनिर्मित समस्येचा सामना करण्यासाठी समान दृष्टीकोनांसह अस्तित्वात असलेल्या आव्हानांचा या प्रकल्पाने विचार केला. अधिक टिकाऊ दृष्टीकोन म्हणजे पुनर्वापर; परंतु पॉलिस्टायरीन (पीएस) सारख्या प्लास्टिकच्या विशिष्ट श्रेणींसाठी परिभाषित विलगीकरण पद्धत नसल्याच्या तुलनेत त्याच्या मर्यादा उद्भवत असल्याचं सिद्ध झालं; उपचारापूर्वीचं आणखी एक प्रमुख कारण होतं ज्यामुळे पुनर्वापर कमी होतो आणि कधीकधी अधिक खर्चिक आणि अगदी अकार्यक्षम असल्याचं आढळलं आहे. हे लक्षात घेऊन कमी आणि पुनर्वापराच्या संकल्पनेमुळे उत्सुक असलेल्या या विद्यार्थ्यांनी केवळ प्लास्टिक कचरा कमी करण्यासाठीच नव्हे, तर दीर्घकाळाकरता ऊर्जेच्या पारंपरिक स्त्रोतांवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी अधिक व्यवहार्य दृष्टीकोन स्थापित करण्याचं काम केलं.

हेही वाचाः पळा पळा, कोण पुढे पळे तो…

एका साध्या, प्रभावी आणि स्वस्त तंत्राचा पुरस्कार करताना ‘पायरोलिसिस’ची नवीन तांत्रिक पद्धतीवर सध्या इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (आयआयटी-बी), पवई येथे सुरू असलेलं संशोधन पीसीसीई येथील प्रकल्प गटाने समोर आणलं.

ताज्या घडामोडी, अपडेट्स आणि तुमच्याशी निगडीत प्रत्येक गोष्ट मिळवा एका क्लिकवर! फेसबुक आणि ट्विटरवर आम्हाला फॉलो करा तसेच युट्युब, व्हाटसअप आणि टेलिग्रामवर सबस्क्राईब करायला विसरु नका.
error: Content is protected !!